thumb|Szatan grafika Gustawa Doré
Szatan (, satan – przeciwnik, oskarżyciel, oszczerca; , Satanás; , Szajtan) – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie jeden z najwyższych aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu, pociągając do buntu inne anioły. Jest głównym sprawcą zła moralnego na świecie.
W tradycji chrześcijańskiej termin ten oznacza najwyższego rangą upadłego anioła, wodza wszystkich demonów. Niekiedy bywa utożsamiany z Lucyferem (imieniem noszonym przed upadkiem) lub Belzebubem. W Nowym Testamencie określany jest również jako „Wąż starodawny” czy „Smok”.
W ujęciu świeckim często stanowi jedynie personifikację zła, jednak teologia katolicka zdecydowanie uznaje go za realny, zły byt osobowy.
Etymologia i Stary Testament Pojęcie „szatan” wywodzi się z języka hebrajskiego i początkowo oznaczało funkcję – „przeciwnika” lub „oskarżyciela”, a nie imię własne (np. w 1 Sm 29, 4 czy 1 Krl 5, 18 odnosi się do ludzi).