Kapitan (skr. kpt.; z ) – dawniej dowódca wojskowy w zależności od państwa i epoki stojący na różnych szczeblach hierarchii. Współcześnie oficerski stopień wojskowy pomiędzy porucznikiem a majorem, będący najwyższym stopniem korpusu oficerów młodszych.
Współcześnie w Siłach Zbrojnych RP głównym stanowiskiem dla oficera w stopniu kapitana jest dowódca kompanii. Stopień kapitana przypisany jest również do takich stanowisk jak m.in.: oficer sekcji sztabu pułku i brygady, oficer wydziału i inne stanowiska sztabowe.
Historia Kapitan po raz pierwszy pojawił się w XIV wieku we Francji jako dowódca rycerstwa jednego okręgu, a później we Francji i we Włoszech jako dowódca rot najemnych. Od połowy XVI wieku w Europie Zachodniej pełnił funkcję dowódcy chorągwi jazdy lub kompanii piechoty.
W Polsce kapitan pojawił się w XVI wieku jako dowódca zaciężnej roty piechoty niemieckiej lub węgierskiej, złożonej z kilku kompanii – był więc wtedy równy rangą pułkownikowi. W XVII wieku istniał w Polsce urząd kapitana wojskowego, który dowodził przyboczną strażą hetmańską.