mały|240px|Tłumacz Piotr W. Cholewa w czasie prelekcji „Dysk żegna stwórcę”, 2016-04-09., Pyrkon 2016
Samuel Vimes – fikcyjna postać wykreowana przez Terry’ego Pratchetta w cyklu powieści Świat Dysku. Początkowo (Straż! Straż!, Zbrojni) kapitan Straży Miejskiej Ankh-Morpork – Nocna Zmiana, w kolejnych powieściach cyklu występuje już jako komendant Straży Miejskiej. W tomie Bogowie, honor, Ankh-Morpork, Samuel Vimes zostaje diukiem. Jego pełne nazwisko wraz z tytułami brzmi: jego łaskawość, jego ekscelencja diuk Ankh, komendant sir Samuel Vimes.
Postać Samuela Vimesa pojawia się w cyklu Świat Dysku w powieści Straż! Straż! jako postać raczej drugoplanowa. Zarówno postać, jak i poglądy Samuela Vimesa ewoluują podczas lektury książek cyklu: od nałogowego pijaka do przykładnego męża, od dowódcy dwóch dekowników do prężnego i skutecznego dowódcy policji Ankh-Morpork.
Jak opowiada w Zbrojnych, wychował się w jednej z biedniejszych dzielnic Ankh-Morpork (przy ulicy Kogudziobnej), jego kondycja uległa polepszeniu dopiero wówczas, gdy wstąpił jako młodszy funkcjonariusz do Straży Miejskiej.