Kategoria społeczno-zawodowa – w socjologii, kategoria społeczna wyodrębniana ze względu na sytuację zawodową jednostek (pozycję zawodową). Opis społeczeństwa przy pomocy kategorii społeczno-zawodowych to zróżnicowanie społeczno-zawodowe społeczeństwa.
Kategoria społeczno-zawodowa jest jednym z podstawowych narzędzi opisu zróżnicowania społeczeństwa, obok klasy społecznej i warstwy społecznej.
Kategorie społeczno-zawodowe są wyodrębnionymi przez badaczy pozycjami społecznymi, grupującymi rzeczywiste zawody ze względu na charakter pracy, podobieństwa ekonomiczne, stylu życia, wymaganych kompetencji i umiejętności i społecznego postrzegania. Nie istnieje jednolity standard wyróżniania kategorii społeczno-zawodowych i ostateczna decyzja należy do badacza. Zwykle badania opierają się na jakiejś klasyfikacji zawodów.
Pytanie o kategorie społeczno-zawodową jest jednym ze standardowych pytań kwestionariuszowych w badaniach społecznych, umieszczanym zwykle w tzw. metryczce. Częstą praktyką jest pytanie zamknięte lub półzamknięte, w którym proponuje się respondentowi wybór spośród wyróżnionych przez badacza kategorii społeczno-zawodowych. Taka praktyka pozwala na szybką operacjonalizację sytuacji społecznej jednostek i ułatwia kodowanie kwestionariuszy.