Ryksa śląska (ur. między 1130 a 1140, zm. prawdop. 16 czerwca ok. 1185) – księżniczka polska i cesarzowa hiszpańska z dynastii Piastów.
Córka księcia śląskiego i zwierzchniego księcia Polski Władysława II Wygnańca i Agnieszki Babenberg, córki margrabiego Austrii Leopolda III Świętego. Żona króla Kastylii i Leónu oraz cesarza Hiszpanii Alfonsa VII Imperatora i hrabiego Prowansji Rajmunda Berengara II.
Życiorys Młode lata Urodziła się i pierwsze lata swojego życia spędziła w Polsce. W 1146 wraz z rodzicami i rodzeństwem musiała udać się na wygnanie do Rzeszy.
Małżeństwo z Alfonsem VII Imperatorem W 1151 do cesarstwa przybyło poselstwo dopiero co owdowiałego cesarza Hiszpanii Alfonsa VII Imperatora. Ryksa jako krewna cesarska (jej matka była przyrodnią siostrą Konrada III Hohenstaufa i ciotką Fryderyka I Barbarossy) była odpowiednią partią dla najpotężniejszego wówczas władcy na Półwyspie Iberyjskim. W 1152, między październikiem a grudniem, odbył się ślub Ryksy z Alfonsem. Z tego związku przyszła na świat córka Sancha i być może także syn Ferdynand. Alfons zmarł nagle podczas wojny z Maurami 21 sierpnia 1157.