Główną miejscowością (tzw. chora, gr. χώρα) na wyspie jest miasteczko portowe Naksos, które mimo swej wielkości jest siedzibą rzymskokatolickiego arcybiskupstwa Naksos-Andros-Tinos-Mykonos i grecko-ortodoksyjnego biskupstwa Paros i Naksos.
Wyspa zasiedlona przez Karów, Kreteńczyków i Jonów z Attyki. Centrum kultu Dionizosa i uprawy wina. W 499 roku p.n.e. nastąpiło oblężenie Naksos przez Persów, które zostało odparte. Wyspa została zdobyta i spustoszona przez Persów (490 p.n.e.); po wyparciu Persów, członek Ateńskiego Związku Morskiego. Od końca I wieku p.n.e. pod rządami Rzymu. Od roku 1207 centrum weneckiego księstwa Naksos. W 1566 zdobyta przez Turków. Od 1830 roku w granicach Grecji.
Według mitologii greckiej to właśnie na Naksos Tezeusz porzucił Ariadnę; motyw ten w sztuce został wykorzystany m.in. w operach Ariadna na Naksos Porpory i Ariadna na Naksos Richarda Straussa.
W powszechnej świadomości Greków, symbolem wyspy jest portara (dosł.: bramisko). Powstała w miejscu, w którym Tezeusz porzucić miał Ariadnę, na przełomie VII i VI wieku p.n.e., jako część świątyni boga Apollina. Budowanej z woli tyrana Ligdamisa, niedokończonej po odsunięciu go od władzy. Pozostałe elementy tej świątyni Wenecjanie wykorzystali jako budulec miejscowego zamku.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wyspy Cyklad Kategoria:Historia Grecji Kategoria:Region Wyspy Egejskie Południowe