Była to liturgia określana również terminem „wizygocka, „toledańska”, „mozarabska”, a po reformie rytu w 1992 roku przyjmuje się nazwę „hiszpańsko-mozarabska”. Choć wykazuje wiele podobieństw do liturgii gallikańskiej, to do dzisiaj nie ustalono, który z rytów jest wcześniejszy i wpływał na drugi. Liturgia mozarabska, w odróżnieniu od innych rodzin liturgicznych, w których istnieją dwie lub trzy anafory (modlitwy eucharystyczne), posługuje się przynajmniej jedną na tydzień, co sprawia, że posiada ich ponad dwieście. Wpływ na powstanie tekstów liturgicznych miały zwłaszcza trzy ośrodki: Tarragona, Sewilla i Toledo, a także wybitne postacie kościoła hiszpańskiego: św. Leander z Sewilli, św. Ildefons z Toledo, Jan z Saragossy, św. Izydor z Sewilli.

Sztuka mozarabska zaczęła się wyodrębniać w IX wieku. Powstała z połączenia elementów chrześcijańskich (tematyka) i arabskich (dekoracyjność, ornamentyka, tęczowe barwy). Szczególnym jej przejawem pozostają miniatury z tzw. beatos, komentarzy kantabryjskiego mnicha Beato z Liebany do księgi Apokalipsy św. JanaPiotr Roszak, Beato z Liebany i mozarabskie komentarze do Apokalipsy, „Biblistica et Patristica Thorunensia” 5(2012), s. 125-147..

Przypisy Radosław Strujewski, Na granicy kultur [w:] Islam a terroryzm, praca pod red. Anny Parzymies, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2003, s. 239-240

Kategoria:Al-Andalus