Odmiennie zwyczaj ten traktowali ewolucjoniści, dyfuzjoniści, funkcjonaliści, strukturaliści, przedstawiciele nurtu psychoanalitycznego, odwołując się przeważnie naśladowczo bądź krytycznie do ustaleń poprzedników.

Johann Jakob Bachofen wiązał kuwadę z teorią prawa macierzystego. Opierał się on na wiedzy z zakresu filologii klasycznej, w tym micie o Demeter i kultach bóstw kobiecych, uznając matriarchat za formę pojawiającą się we wcześniejszym etapie rozwoju ewolucyjnego ludzkości. Władza w społeczeństwie należała do kobiet, a pochodzenie i własność dziedziczono w linii żeńskiej. Bachofen uważał, że przed matriarchatem istniał promiskuityzm, nazywany przez niego heteryzmem. W tym okresie kobiety zostały podporządkowane mężczyznom i z tego powodu doszło do ich buntu, czego wynikiem był matriarchat. Rodzina patriarchalna natomiast powstała jako trzecia forma ewolucyjna powiązana z rozwojem rolnictwaAndrzej Paluch, Mistrzowie antropologii społecznej, PWN, Warszawa 1990, s.57. J.J. Bachofen uznawał więc kuwadę za przykład zwyczaju, który powstał w okresie przejściowym, gdy pojawiło się prawo ojcowskie.