thumb|Sofia Połocka, rysunek Stanisława Połochowickiego z 1579 Mord bazylianów w Połocku miał miejsce 11 lipca 1705, w okresie III wojny północnej (1700–1721). Wydarzenie zostało odnotowane w Kronice Witebskiej (pisownia oryginalna)Літопіс Панцирного й Аверки w: ; Витебская ЛЂтопись, составленная витебскими мЂщанами […] Стефаномъ Гавриловичемъ АвЂркою 1578–1768, w: .:
Opis zdarzenia Dziewiętnastowieczny historyk Franciszek Henryk Duchiński wydał w 1863 w Paryżu monografię, poświęconą rzezi bazylianów, pod tytułem Historia o pozabiianiu Bazilianów w połockiey cerkwi przez cara moskiewskiego, etc. w roku 1705tym dnia 30 junia starego.
Według źródeł przytaczanych przez Duchińskiego, pijany car Piotr I wtargnął z żołnierzami do unickiej katedry Mądrości Bożej w Połocku, gdzie przechowywane były relikwie świętego Jozafata Kuncewicza. Piotr I zażądał od przełożonego klasztoru kluczy od tabernakulum, a gdy ten odmówił, własnoręcznie zamordował przeora;