Księga strachów (w późniejszych wydaniach Pan Samochodzik i dziwne szachownice) – powieść dla młodzieży autorstwa Zbigniewa Nienackiego, wydana po raz pierwszy w roku 1967. Utwór wchodzi w skład cyklu Pan Samochodzik, opisującego przygody historyka sztuki - detektywa noszącego to przezwisko.

W latach 70. i 80. XX wieku książka była lekturą szkolną uzupełniającą dla VII klasy szkoły podstawowej (8-klasowej). Fabuła Akcja powieści rozpoczyna się pod koniec lipca 1963 roku, gdy z obozu harcerskiego powracają trzej młodzi przyjaciele Pana Samochodzika – Wilhelm Tell, Sokole Oko i Wiewiórka, i trwa do 8 sierpnia 1963. Harcerze przywożą ze sobą tytułową Księgę Strachów, która służy do starej harcerskiej zabawy: od miejscowej ludności druhowie zbierają legendy na temat miejsc, w których rzekomo straszy, a później wybierają się do nich nocą i po sprawdzeniu bezzasadności obaw stawiają tabliczki z napisem „Sprawdzono. Strachów nie ma”. W trakcie podobnej akcji w ruinach obserwatorium astronomicznego Wiewiórka traci nagle przytomność, a po jej odzyskaniu odnajduje tajemniczą metalową tulejkę, w której Pan Samochodzik rozpoznaje łuskę pistoletu gazowego. Pan Samochodzik postanawia spędzić urlop w okolicy miejsca zdarzenia i zbadać całą sprawę, nie chce jednak mieszać w tę niebezpieczną przygodę młodych przyjaciół.