Natomiast założono na Górze Bazaltowej na miejscu wcześniejszego grodziska, warowną kasztelanię, która miała ochraniać leżące nieopodal nad brzegami Strzegomki (zgodnie z pierwszymi zapisami kronikarskimi nazywana była Czisla lub Cisla) rozrastające się osiedle handlowe. Warownia kasztelańska w Strzegomiu zaliczała się do systemu grodów obronnych rozciągających się przez cały Dolny Śląsk wzdłuż Sudetów.
W okolicy wzgórz 4 czerwca 1745 roku miała miejsce jedna z bitew wojen śląskich – bitwa pod Dobromierzem.
Opis Wzgórza według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego i W. Walczaka stanowią mezoregion o powierzchni ok. 513 km², wchodzący w skład Przedgórza Sudeckiego. Są najniższą częścią Przedgórza, a z powodu otaczających je równin wyglądają dość imponująco. Najwyższym wzniesieniem jest Krzyżowa Góra. We Wzgórzach wyróżnia się trzy pasma: pasmo południowe – najwyższe, zbudowane z granitu, pasmo środkowe – ciągnące się na północ od linii Rogoźnica – Goczałków Górny – Jaroszów, w którym dominują kopulaste wierzchołki dochodzące do 288 m, oraz pasmo północne – najniższe.