thumb|Mauzoleum w Halikarnasie thumb|Tadź Mahal jest najbardziej znanym mauzoleum, Indie thumb|Mauzoleum cesarza Hadriana, Rzym thumb|Mauzoleum Jana Ziębickiego w Starym Wielisławiu Mauzoleum (gr. mausoleion, ) – rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Spotykane są również niebędące miejscem pochówku, symboliczne mauzolea, będące jedynie pomnikiem ku czci danej osoby.
Pierwszym znanym mauzoleum jest wybudowany w IV wieku p.n.e. grobowiec króla Mauzolosa w Halikarnasie. Od imienia tego króla pochodzi nazwa wzorowanych na jego grobowcu późniejszych obiektów tego typu.
Przykłady mauzoleów w Polsce Istniejące Mauzoleum generała Józefa Bema w Tarnowie Mauzoleum Piastów Śląskich w Legnicy Mauzoleum Piastów Śląskich w Krzeszowie Mauzoleum Raczyńskich w Rogalinie – zainspirowane gotykiem przyziemie kościoła pw. św.