Czynnik reumatoidalny (, RF) – autoprzeciwciało wykorzystywane w diagnostyce chorób reumatycznych. Nie jest w 100% czułe ani swoiste w diagnostyce.
Budowa Jest to przeciwciało skierowane przeciwko domenom CH2 i CH3 regionu Fc immunoglobuliny klasy G (IgG). Najczęściej (85%) występuje w klasie IgM, ale może też występować jako przeciwciało w klasie IgG, IgA lub IgE, jednak RF w innych klasach niż IgM nie ma znaczenia diagnostycznego. W wielu przypadkach może służyć za marker procesów autoimmunizacyjnych.
Występowanie Czynnik reumatoidalny stwierdzany jest u około 1-2% osób zdrowych. Częstość wzrasta wraz z wiekiem, wynik badania RF jest dodatni u nawet 25% pacjentów powyżej 70 roku życia.
Testy diagnostyczne i wartości prawidłowe: w odczynie Waalera-Rosego – miano poniżej 1/80 w odczynie lateksowym – poniżej 1/40 w neflometrii laserowej (tylko IgM) – poniżej 40 j./ml w ELISA – zależy od producenta