Okres, kiedy szlachta osiągnęła, poprzez nadania przywilejów i praw dla tego stanu, ogromne wpływy i władzę w państwie. Wraz z upływem czasu król tracił swoją władzę. Dochodziło do decentralizacji władzy królewskiej i państwowej. Ostatni Jagiellonowie (Zygmunt Stary i Zygmunt August) wciąż posiadali stosunkowo dużą władzę, jednak władza następnych królów elekcyjnych była bardzo ograniczona.
Najważniejsze przywileje z okresu monarchii stanowej przywilej budziński (1355) przywilej koszycki (1374) przywilej krakowski (1386) przywilej piotrkowski (1388) przywilej czerwiński (1422) Przywilej jedlneńsko-krakowski (1430–1433) Przywilej wolnej elekcji (1570–1795)
Przywilej cerekwicko-nieszawski Jest to przywilej szlachecki nadany przez Kazimierza Jagiellończyka na początku wojny trzynastoletniej w 1454 roku. Jego celem było uzyskanie od szlachty wsparcia w wojnie. Zgodnie z tym przywilejem król mógł zwołać pospolite ruszenie, nakładać nowe podatki, stanowić nowe prawo i decydować o wojnie i pokoju tylko za zgodą sejmików szlacheckich. Od tego momentu najważniejsze decyzje zależały od organów czysto szlacheckich.