Na tle Katarzyny zachowanie Piotra spotykało się z coraz większą krytyką. Propaganda stronnictwa Katarzyny rysowała jego postać w czarnych barwach. Car pił, car naruszał święta, car demonstrował swoją niechęć wobec żony publicznie. Popełniał coraz więcej gaf i nietaktów. W obecności dworzan wznosił toast za zdrowie króla Prus, pytając, dlaczego Katarzyna nie podziela jego entuzjazmuWładysław A. Serczyk, op. cit., s. 112.. Swoją kochankę Elżbietę Woroncową odznaczył Orderem Świętej Katarzyny. Wydał nawet polecenie aresztowania cesarzowej. Tylko wstawiennictwo Jerzego holsztyńskiego spowodowało anulowanie rozkazuWładysław A. Serczyk, op. cit., s. 113.. W czerwcu 1762 wzburzenie na dworze sięgnęło zenitu. O konieczności zmiany mówiono już głośno bez skrępowania. Piotr III na dzień przed zamachem bliski był zdemaskowania spiskowców. Katarzyna ze swoimi stronnikami uprzedziła bieg wydarzeń. Po przybyciu do Pałacu Zimowego wydała manifest, w którym ogłosiła fakt przyjęcia władzy w Rosji jako Katarzyna II. Nowa carowa podkreślała, że jako nowa władczyni całkowicie zrywa z kierunkiem politycznym reprezentowanym przez Piotra IIIWładysław A. Serczyk, op. cit., s. 125..