Do rozwoju osadnictwa mazowieckiego na tym obszarze przyczyniło się zawarcie unii lubelskiej. gwara suwalska – zespół gwar używanych na terenie historyczno-etnograficznej Suwalszczyzny, ściśle związanych z gwarami Podlasia. Wykazują cechy wspólne z polskim dialektem północnokresowym.
Pewne ekspansywne cechy typowe dla dialektu mazowieckiego są ponadto spotykane w sąsiednich gwarach dialektów wielkopolskiego i małopolskiego (m.in. gwary pogranicza Mazowsza, gwara łęczycka, gwara kujawska).
Cechy Dialekt mazowiecki, jako zespół zróżnicowanych gwar, nie ma jednego zestawu cech językowych. Typowo mazowieckie cechy językowe mają różny zasięg. Niektóre z nich obejmują swoim zasięgiem cały obszar dialektu wraz z pogranicznymi gwarami dialektów sąsiednich, inne zaś są spotykane głównie w niektórych jego peryferyjnych gwarach. Do cech dialektu mazowieckiego należą: fonetyka międzywyrazowa nieudźwięczniająca, czyli bezdźwięczna wymowa ostatniej spółgłoski wyrazu w pozycji międzywyrazowej (las rośnie). Spośród gwar dialektu mazowieckiego gwara księżacka jest jedyną, która odznacza się fonetyką międzywyrazową udźwięczniającą (laz rośnie). zróżnicowane kontynuanty staropolskiego a długiego. W większości gwar dialektu mazowieckiego, tak samo jak w polszczyźnie literackiej, jego kontynuantem jest a jasne.