razem z nim złożono by tu i pobożność, gdyby i ona mogła kiedyś umrzeć.Halina Kowalska, Działalność reformatorska Jana Łaskiego w Polsce 1556-1560, Warszawa 1969, s. 149-150.Jan Fijałek, Legenda o Janie Łaskim i przysięga jego krakowska 1542 r., [w:] Reformacja w Polsce, rocznik II, nr 5-6, Warszawa 1922. s. 1-2. W 1553 Łaski musiał opuścić Anglię podczas trwania represji przeciwko protestantom rozpętanych przez królową Marię Tudor (zwaną „Krwawą Mary”). Zachęcony wieściami o postępach reformacji w Polsce, Łaski po 17 latach (w 1556) wrócił do ojczyzny, gdzie jako „arcykacerza” przywitała go wrogość katolickiego duchowieństwa, które podjęło zabiegi o wydalenie go z Polski. Król Zygmunt II August zezwolił mu jednak na pozostanie oraz na prywatne spotkania i zjazdy ze szlachtą i ministrami. Polscy protestanci powitali Łaskiego z radością i wiarą w jego doświadczenie i zdolności organizacyjne.

Łaski wiedział, iż aby podważyć silną pozycję polskiego Kościoła katolickiego, należy uzyskać poparcie króla. Snuł koncepcje przekształcenia kościoła w Polsce w kościół państwowy w oparciu o władzę królewską.