Jonas Basanavičius (pol. Jan Basanowicz; ur. 23 listopada 1851 w Oszkobolach, zm. 16 lutego 1927 w Wilnie) – litewski lekarz, pisarz, krytyk literacki, działacz społeczny; w 1883 wydał w Tylży pierwszy numer miesięcznika „Aušra” (1883–1886).
Życiorys Jonas Basanavičius urodził się we wsi Oszkobole w guberni augustowskiej, w Królestwie Polskim. Uczęszczał do szkoły wiejskiej. Po ukończeniu (ze srebrnym medalem) Gimnazjum w Mariampolu (1873), studiował filologię rosyjską na Wydziale Historyczno-Filologicznym, a po roku przeszedł na medycynę na Uniwersytecie Moskiewskim. Studia ukończył w 1879. Ponieważ nie mógł znaleźć pracy na Litwie, wyjechał w 1880 do Bułgarii, potem w 1882 do Pragi, gdzie kontynuował studia medyczne. W 1883 przeniósł się do Prus Wschodnich, gdzie wśród Litwinów Pruskich rozpoczął pracę odrodzeniową wydając pismo ludowe „Aušra”, organizując towarzystwo „Miłośników Litwy”. Wiosną 1883 opublikował na łamach wychodzącego w Petersburgu pisma „Nowoje wriemia” parę artykułów pod wspólnym tytułem Pa powodu polskich radostiej. Obciążył Polskę i Kościół katolicki winą za dawne i obecne niepowodzenia litewskie, a za potencjalnego sojusznika uznał Rosję. Zdaniem zwolenników autora, artykuły zwracały się przeciwko Polakom, lecz także przeciwko rosyjskiej polityce w Litwie.