Biologia i ekologia thumb|Coris aygula thumb|Cheilinus undulatus U większości wargaczowatych występuje protogynia, czyli hermafrodytyzm sekwencyjny. Gdy w jakiś sposób samiec zostanie wyeliminowany, np. zjedzony przez drapieżnika, samica przejmuje jego rolę, zmienia wygląd (barwę) i zaczyna produkować plemniki – przemiana trwa ok. dobę. Zmiana płci u wargaczowatych to przeważnie zmiana z samicy na samca, ale eksperymentalne okoliczności pozwoliły na zmianę płci z męskiej na żeńską. Umieszczenie dwóch męskich labroides dimidiatus w tym samym zbiorniku skutkuje tym, że mniejszy z nich ponownie stanie się samicą.
Większość jest mięsożerna. Żywią się ślimakami, małżami, skorupiakami, rybami i zooplanktonem. Tylko nieliczne żywią się pokarmem roślinnym. Do najmniejszych przedstawicieli rodziny należą ryby-czyściciele, gatunki pasożytożerne, żywiące się pasożytami skórnymi ryb z innych gatunków.
Znaczenie gospodarcze Duże i średnie gatunki mają znaczenie gospodarcze (ryby konsumpcyjne), natomiast wiele spośród mniejszych wargaczy, m.in. z rodzaju Coris jest hodowanych w akwariach morskich.