Pelagianie rozumieli łaskę Bożą jako światło pomocne człowiekowi w jego pracy moralnej dla dokonywania dobrych wyborów i dostrzegania właściwych wzorców postępowania. Wolnej woli przeszkadzają zły wpływ otoczenia i skutki własnych grzechów człowieka. Pelagiusz bronił bardzo samodzielności ludzkiej woli, nie była ona według niego niczym zdeterminowana, także przez BogaA. Baron, Spór o Pawła, spór o człowieka czy spór o Boga? Refleksje na marginesie kontrowersji pelagiańskiej, w: dz. cyt., s. 82..
Piet Schoonenberg SJ, czerpiąc z dwóch dzieł Augustyna z Hippony, Dzieje procesu Pelagiusza XI, 23 (PL 44,333) oraz O łasce Chrystusa i grzechu pierworodnym ks. 2, XI 12 (PL 44,390) przedstawił następującą listę głównych tez pelagianizmu: Adam został stworzony jako śmiertelny i umarłby niezależnie od tego, czy by zgrzeszył, czy nie. Grzech Adama dotknął jedynie jego samego, a nie całą ludzkość. Prawo wprowadza ludzi do Królestwa Bożego równie dobrze jak Ewangelia. Przed przyjściem Chrystusa istnieli ludzie bez grzechu. Dzieci nowo narodzone są w tym stanie, w jakim się znajdował Adam, zanim zgrzeszył. Przez śmierć lub grzech Adama nie umiera cała ludzkość, dokładnie tak samo jak nie cała ludzkość zmartwychwstanie przez zmartwychwstanie Chrystusa. Mariusz Merkator w dziele Liber subnotationum in verba Juliani praef.