potrafili też wniknąć w głębszą warstwę treściową, rozszyfrować podtekst filozoficzny (K. Secomska)K. Secomska, Malarstwo francuskie XVII w., Warszawa 1985, s. 53-4.. Jego sztuka wymagała od widza wysiłkuJ. Thompson, Nicolas Poussin, „The Metropolitan Museum of Art Bulletin”. t. 50 (nowa seria), nr 3 (zima 1992-1993), s. 3.. Poussin wierzył w etyczne i dydaktyczne oddziaływanie malarstwa, a jego celem było przedstawianie czynów szlachetnych. W obrazach, zrodzonych bardziej z mózgu niż okaK. Secomska, Malarstwo francuskie XVII w., Warszawa 1985, s. 54. (już Bernini za podstawę twórczości Poussina wskazywał intelekt), sens moralny ważniejszy był zatem niż ich walory plastyczne. Malarz powinien wyzbyć się własnej maniery. Poussin stworzył teorię, odwołującą się do starożytnej teorii, według której w muzyce istniało pięć modusów: frygijski, lidyjski, dorycki, joński i hypolidijski. Poussin przełożył je na język malarstwa, uznając, iż każdy z nich jest odpowiedni dla innego rodzaju przedstawień. Modus frygijski miał być właściwy dla scen gwałtownych, czego przykładem może być Porwanie Sabinek (1637–38). Modus lidyjski – dla scen smutnych, takich jak Złożenie do grobu (1655–57), dorycki – bohaterskich, joński – bachicznych. Niemniej jednak nie wszystkie płótna Poussina zgodne są z tą teoriąK.