Marciniak (forma żeńska: Marciniak, Marciniakowa, liczba mnoga: Marciniakowie) – polskie nazwisko powstałe w XVIII wieku od imienia Marcin i prawdopodobnie oznaczające jego syna. Na dzień 17.01.2015 r. nazwiskiem tym w Polsce posługiwały się 48 834 osoby.
Forma nazwiska Marciniak charakterystyczna jest dla zachodniej Polski. Odmianą tego nazwiska używaną na wschodnich terenach Polski jest nazwisko Marciniuk.
Znani ludzie o nazwisku Marciniak Adam Marciniak (ur. 1988) – polski piłkarz Adrian Marciniak (ur. 1980) – polski piłkarz ręczny Andrzej Marciniak (strona ujednoznaczniająca) Anna Marciniak (strona ujednoznaczniająca) Arkadiusz Marciniak (ur. 1964) – polski archeolog, profesor nauk historycznych Artur Marciniak (ur. 1987) – polski piłkarz Bożena Storożyńska z domu Marciniak (ur. 1951) – polska koszykarka Bronisław Marciniak (ur. 1950) – polski chemik, profesor zwyczajny, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Cezary Marciniak (ur. 1993) – polski piłkarz ręczny Danuta Marciniak-Neider (ur. 1947) – polska ekonomistka, wykładowczyni Daria Marciniak (ur. 1994) – polska koszykarka Dariusz Marciniak (1966–2003) – polski piłkarz, reprezentant Polski, trener Elżbieta Marciniak (ur. 1943) – polska piosenkarka Ewa Marciniak (ur.