glaucogularis).
Występowanie Zasięg występowania Zamieszkuje większość obszaru Europy i Azję (wąski pas biegnący przez Azję Środkową do Chin, Japonii, Kamczatki). Niekiedy zalatuje do północnej Afryki (stwierdzony w Tunezji i Maroku). Nie spotkamy go na dalekiej Północy. Częściowo wędrowny (przeloty od marca do kwietnia, odloty od października do listopada, a niektóre migracje mają charakter inwazyjny), ale większość populacji jest osiadła. Koczuje od września do listopada. Wyróżnia się 17 podgatunków.
W Polsce nieliczny lub średnio liczny ptak lęgowy (podgatunek nominatywny A. caudatus caudatus). W niektórych latach pojawia się masowo podczas przelotów. Raniuszki czarnobrewe (z podgatunku A. caudatus europaeus) obserwuje się poza sezonem lęgowym w całym kraju, ale zwłaszcza na zachodzie. Na Dolnym Śląsku sporadycznie gniazdują, tam i w innych regionach spotyka się niekiedy również pary mieszane z podgatunkiem nominatywnym Według skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego nieliczny oznacza zagęszczenie 1–10 par na 100 km², a średnio liczny – 10–100 par na 100 km². W górach raniuszki spotyka się do 1100 m n.p.m. Najczęściej raniuszka widuje się jesienią i zimą na jego terenach lęgowych. Dominuje podgatunek o białej głowie, ale spotyka się formę z szerokimi brwiami sięgającymi do grzbietu.