Zasadniczym kryterium rozróżnienia między umową o roboty budowlane a umową o dzieło jest ocena zamierzenia stosownie do wymogów prawa budowlanego (wyroki SN z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt V CK 423/05, z 18 maja 2007 r., sygn. akt I CSK 51/07). Przedmiotem umowy o roboty budowlane jest przedsięwzięcie o większych rozmiarach, zindywidualizowanych właściwościach fizycznych i użytkowych, z reguły powiązane z wymogiem projektowania i zinstytucjonalizowanym nadzorem (wyrok SN z 28 marca 2018 r., sygn. akt V CSK 368/17). Dobitnie uwypukla to brzmienie art. 17 pr. bud., według którego uczestnikami procesu budowlanego są: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant i kierownik budowy lub kierownik robót, co jest obce umowie o dzieło (wyrok SN z 25 marca 1998 r., sygn. akt II CKN 653/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 207).
Przepisy dotyczące umów o roboty budowlane stosuje się do inwestycji budowlanych oraz do remontu budynków lub budowli (nie stosuje się do remontu odrębnych pomieszczeń w budynkach).
W pojęciu „roboty budowlane" (użytym w pr.