Poemat O Panu Czorlińścim co do Pucka po sece jachoł był ważnym wydarzeniem w historii literatury regionalnej. Bohaterem utworu jest ubogi, ale dzielny i roztropny rybak-szlachcic z Chmielna. Zaczarowana czapka wpędza go w tarapaty i zmusza do wędrówki przez północne Kaszuby i ziemię słowińską. Dzięki tej podróży autor wprowadza do poematu różnorodne krajobrazy, typy ludzkie i sytuacje obyczajowe. Utwór ma charakter satyryczny, obecne są jednak także poważniejsze motywy, zwłaszcza we fragmentach dotyczących dawniejszej historii i związków Kaszubszczyzny z resztą Polski.
Upamiętnienia 10 lutego 2021 na budynku przy ul. św. Ducha w Toruniu odsłonięto tablicę upamiętniającą artystę Szkoła Podstawowa nr 5 w Chojnicach od 1958 r. nosi imię Jarosza Hieronima Derdowskiego W sierpniu 1957 roku w Wielu odsłonięto pomnik Derdowskiego
Przypisy
Bibliografia przedmiotowa Stanisław Janke, Derdowski, Gdańsk: Oficyna Czec, 2002, . O życiu i twórczości Hieronima Derdowskiego (1852–1902). Owoc konferencji z 2002 r.