Inspiracją były Żywoty cezarów Swetoniusza, Roczniki Tacyta oraz modny w XIX wieku Antychryst (1873) Ernesta Renana, traktujący o prześladowaniach chrześcijan w czasach Nerona.

Poszukując źródeł inspiracji Siemiradzkiego, nie zwrócono dotąd dostatecznej uwagi na utwór Józefa Ignacego Kraszewskiego zatytułowany Rzym za Nerona, którego pierwodruk książkowy ukazał się w Krakowie w roku 1866, a więc mógł być znany Siemiradzkiemu przed namalowaniem obrazuFranciszek Stolot: Henryk Siemiradzki, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2001, s. 16.. Poza tym, Siemiradzki znał Kraszewskiego osobiście, byli przyjaciółmi, odwiedzali się, korespondowaliObraz, który wywołał sensację. Niezwykła historia „Pochodni Nerona” - artykuł dostępny w serwisie DlaKultury.pl.

Badania prowadzone w latach 90. XX wieku ujawniły, że pierwotnie artysta chciał sprzedać obraz carowi Aleksandrowi II za sumę 50 tysięcy rubliMaria Poprzęcka: Neron czy chrześcijanie?, [w:] M. Poprzęcka, Kochankowie z masakrą w tle i inne eseje o malarstwie historycznym, Warszawa 2004, s. 166.. W liście skierowanym do rosyjskiego władcy zaznaczył, że jest skłonny przyjąć zapłatę w ratach, ale ofertę i tak odrzucono.