thumb|Scena łamania kołem Łamanie kołemOd koł, kół – gruby kij, drąg, żerdź, pal; por. «kół» w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego. – rodzaj egzekucji wykonywanej poprzez miażdżenie maczugą (lub podobnym narzędziem) kolejnych części ciała skazańca przytwierdzonego do koła.
Opis Karę wymierzano publicznie na kole o średnicy ok. 2 metrów, zamontowanym poziomo na niskim palu umieszczonym na szafocie. Ofiarę (zwykle odpowiednio obnażoną) z szeroko rozstawionymi kończynami – rozpostartą w pozycji „orła”, przywiązywano do metalowych pierścieni na szprychach koła lub na jego obręczy. Dla większej skuteczności pod jej biodra, kolana, kostki, łokcie i nadgarstki niekiedy podkładano grube kawałki drewna. Następnie kat miażdżył ciało skazańca tzw. „kołem”Stąd zwyczajowa nazwa tej kary, często błędnie tłumaczonej jako miażdżenie przez rzucanie koła od wozu na ciało skazańca (co mogło również zdarzać się niekiedy);