Utworzenie i zakres władzy Centralizacja, nacjonalizm i separatyzm odegrały ważną rolę w demokratyzacji Hiszpanii. Niestabilność państwa została wywołana właśnie przez te trzy czynniki. W 1978 partie polityczne, których dziełem była nowa hiszpańska konstytucja, potrzebowały kompromisu, który zapobiegnie, przynajmniej czasowo, ruchom nacjonalistycznym i separatystycznym. Nowa Hiszpania stała się krajem silnie zdecentralizowanym, a nowy podział terytorialny miał wiele wspólnego zarówno ze starym (utrzymano podział na prowincje), jak i z nowoczesnymi systemami administracji terytorialnej w państwach Europy Zachodniej (np. w RFN)
Wspólnoty autonomiczne mają znaczną władzę ustawodawczą i wykonawczą. Szerokość autonomii jest różna dla każdej wspólnoty. Określa ją statut autonomii (estatuto de autonomía). Statut podlega zatwierdzeniu kolejno w parlamencie wspólnoty, referendum wspólnotowym i ratyfikacji w każdej izbie Kortezów.