Konstytucja Hiszpanii gwarantuje w art. 2 „prawo regionów i narodowości do samostanowienia”. Wstępne założenie zakładało, że status autonomiczny otrzymają tylko regiony, które posiadały go bezpośrednio przed rządami Franco, tj. Katalonia i Galicja oraz 4 prowincje posiadające prawa lokalne (patrz niżej). Jednakże gdy konstytucję jeszcze szkicowano, w Andaluzji podniosło się larum – ponad półtora miliona mieszkańców regionu 4 grudnia 1977 wyszło na ulice swoich miast, żądając przyznania autonomii również Andaluzji. Doprowadziło to do dopisania do konstytucji jeszcze dwóch artykułów: art. 143, który dał możliwość uzyskania podstawowej autonomii każdej prowincji lub grupie prowincji, oraz art. 151, który dał możliwość ustanowienia od początku szerszej autonomii, o ile spełnione zostaną określone warunki (skorzystała z tego wyłącznie Andaluzja, pozostałe wspólnoty mogły rozszerzyć swoje kompetencje dopiero po 5 latach w drodze zmiany pierwotnego statutu).
Comunidades forales Status dwóch wspólnot autonomicznych – Kraju Basków i Nawarry – określa się dokładnie mianem Comunidad Foral (co uwzględnia oficjalna nazwa Nawarry).