240px|thumb|Grób Mariana Smoluchowskiego na cmentarzu Rakowickim
Marian Smoluchowski, Marian Ritter von Smolan Smoluchowski (ur. 28 maja 1872 w Vorderbrühl, zm. 5 września 1917 w Krakowie) – polski fizyk teoretyk, uznawany za jednego najwybitniejszych uczonych nauki polskiej.
Życiorys Urodzony we wsi Vorderbrühl, w bezpośrednim sąsiedztwie miasta Mödling pod Wiedniem, w latach 1890–1894 studiował fizykę na Uniwersytecie Wiedeńskim. Był bratem Tadeusza Smoluchowskiego i stryjem Wilhelma Smoluchowskiego. Jego nauczycielami byli Franz Serafin Exner i Joseph Stefan. Poślubił Zofię Baraniecką (1881–1959), córkę profesora matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Mariana Baranieckiego, z którą miał dzieci – córkę Aldonę (1902–1984) i syna Romana (1910–1996), także fizyka, profesora uniwersytetów w Princeton i Austin. W latach 1894–1895 odbył służbę wojskową, w 1895 obronił z wyróżnieniem pracę doktorską w Wiedniu. W 1898 został docentem. Przez kilka lat pracował w laboratoriach różnych ośrodków naukowych Europy (Uniwersytet Paryski, Glasgow, Berlin). W 1898 otrzymał prawo wykładania (tzw. venia legendi). W latach 1899–1912 pracował na Uniwersytecie Lwowskim, od 1900 jako profesor. W latach 1906–1907 był prezesem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika.