mały|Pociąg osobowy thumb|Przykład pociągu osobowego składem wagonowym z lokomotywą spalinową SU45-250 thumb|Przykład pociągu osobowego składem wagonów piętrowych z lokomotywą elektryczną thumb|upright|Przykłady biletów na przejazd pociągiem osobowym Pociąg osobowy – kategoria pociągu pasażerskiego przeznaczonego do obsługi przewozów i zaspakajania potrzeb przewozowych w zakresie przewozu osób i bagażu. Przejazd osób odbywa się na podstawie biletu (czasami także opłat dodatkowych).
Wymagania techniczno-eksploatacyjne dla pociągów osobowych jako jednego z rodzajów pociągów pasażerskich nie zostały dotychczas unormowane Kartą UIC. Cechy charakterystyczne dla pociągów osobowych określane są na podstawie doświadczeń przewoźników.
Pociągi osobowe są to zwykłe pociągi pasażerskie o podstawowym standardzie jakościowym, uruchamiane na ogół w podsystemie przewozów aglomeracyjnych i regionalnych, zatrzymujące się i wymieniające pasażerów na wszystkich stacjach i przystankach danej relacji przewozowej.