Ponowna krótkotrwała akcja osiedleńcza trwała od około 1350 r. do 1370 r. Oprócz warunków środowiska naturalnego dodatkową przeszkodą w kolonizacji terenów puszczańskich były liczne łupieżcze najazdy wojsk litewskich, z których największe miały miejsce w latach 1311, 1344 i 1345, 1347, 1366 (dwukrotnie) i w 1373. Po zawarciu pokoju z Litwą w 1398 r. nastąpiło znaczne ożywienie akcji osadniczej, która jednak ustała po 1410 r. Przyczyny tego można upatrywać zarówno w trudnych warunkach środowiska jak i w wojnach zakonu z Polską. Dało się wówczas zauważyć przenoszenie się osadników z terenów, które ominęły działania wojenne na lepsze grunty w opuszczonych wsiach. W tym okresie nastąpił wzrost wielkości lokowanych wsi i majątków rycerskich, wśród których były nadania wielkości od 60 do 120 włók (1000-2000 ha).
Duży wpływ na rozwój majątków ziemskich miał wybuch wojny trzynastoletniej (1453–1466) i przybycie na teren państwa zakonnego licznych przedstawicieli rycerskich rodów z terenu Niemiec. To właśnie w nadaniach ziemskich z okresu po zakończeniu wojny trzynastoletniej, upatrywać należy początków potęgi i znaczenia takich rodów pruskich związanych z regionem kętrzyńskim jak von Schlieben, von Rautter, von der Groeben, von Lehndorff, czy von Eulenburg.