Polega ono na tym, że podczas początkowego skurczu mięśni przy oddawaniu moczu mięśnie opróżniające pęcherz moczowy na skutek impulsacji z ośrodkowego układu nerwowego kurczą się coraz silniej aż do całkowitego opróżnienia pęcherza.
W rozwoju osobniczym dopiero odpowiedni rozwój kory mózgu pozwala na świadome kontrolowanie oddawania moczu, dlatego małe dzieci nie potrafią kontrolować tej czynności (kontrola rozwija się pomiędzy 1. a 3. rokiem życia).
Po tym okresie brak kontroli mikcji jest objawem chorobowym i przyjmuje postać np. moczenia nocnego, nietrzymania moczu, moczenia paradoksalnego.
Inne pojęcia medyczne mające zastosowanie w określaniu patologii oddawania moczu: poliuria – czyli wielomocz (wydalanie zwiększonej ilości moczu np. w cukrzycy, moczówce prostej); polakisuria – czyli częstomocz (częste oddawania zmniejszonych objętości moczu); oliguria – czyli skąpomocz (niewystarczające wydalanie moczu np. w niewydolności nerek, odwodnieniu); anuria – czyli bezmocz związany z uszkodzeniem aparatu filtrującego nerek (brak powstawania