Historia Początki miasta sięgają odległej starożytności i łączą się z założeniem kolonii fenickiej, przypuszczalnie w VI-IV w. p.n.e. W istocie ślady zasiedlenia, podobnie jak w innych portowych miejscowościach sardyńskiego wybrzeża, stwierdzono archeologicznie już od epoki neolitu. Według jednego greckiego przekazu Olbia została założona przez mitycznego Jolaosa, według innego założycielami mieli być greccy koloniści z Massalii. Zrównoważony rozwój przekształconych później w miasta Olbii oraz innych fenickich placówek handlowych (emporiów), zakłócony został najazdem punickim i wtargnięciem na wyspę Kartagińczyków. Przejście w sferę wpływów rzymskich nastąpiło dopiero w okresie pierwszej wojny punickiej. Miasto po raz pierwszy zostało zajęte przez Rzymian w 259 p.n.e., po stoczonej w Zatoce Olbii bitwie morskiej, w której konsul Lucjusz Korneliusz Scypion pokonał Kartagińczyków (por. Florus, Zarys dziejów rzymskich I, 18). W 227 p.n.e. Sardynia stała się rzymską prowincją pod zarządem gubernatora (najpierw prokonsula, potem prefekta i prokuratora). Nadal intensywnie rozwijało się wówczas miejscowe rolnictwo, handel, a Olbia zyskała funkcję ważnego punktu komunikacyjnego łączącego wyspę z portem w Ostii. Z tego okresu pochodzą ocalałe w niej szczątki rzymskiego akweduktu Sa RughitullaSardynia.