Historia i rozwój Już za kultury Ubajd, którą datuje się na lata 3700 p.n.e. występowały na terenach Mezopotamii specjalistyczne budowle świątynne. Wiązało się to między innymi z wyodrębnieniem grupy w społeczeństwie, która zawodowo zaczęła się zajmować uprawianiem kultu religijnego. Fakt ten sprzyjał powstawaniu tego typu ośrodków, które z czasem zaczęły grać bardzo ważną rolę w starożytnych społeczeństwach. One to oparte na państwach-miastach, gdzie zazwyczaj dane miasto było reprezentowane przez konkretne bóstwo i w wypadku wojny pokonanie wrogiego państwa-miasta oznaczało również obalenie lub asymilację bóstwa, które czcił przeciwnik. Monumentalność świątyń już w okresie przed-sumeryjskim pokazują sakralne budowle w Eridu i Tepe Gawra. „Forma budowli, które były trójwymiarową wyrazistą oprawą rytuału i zarazem miejscem kultu, jest odbiciem ówczesnych wierzeń. Świątynie o niewielkich rozmiarach, usytuowane na sztucznie podwyższonych tarasach, budowano na planie prostokąta. Ich zewnętrzne mury zdobiły ryzality, a szczególnie były wyeksponowane narożniki. Najczęściej do wnętrza prowadziło kilka wejść, najważniejsze znajdowało się pośrodku jednego z dłuższych boków budowli. Przybytki te odznaczały się uporządkowanym układem wnętrza.