Ponadto, zaczęły również powstawać oryginalne dzieła literatury ormiańskiej, takie jak Historia Armenii Mojżesza Choreńskiego. Kodeksy były bogato ilustrowane miniaturami, a ich poziom wydawniczy przewyższał to, co w tym czasie wydawano na obszarze Cesarstwa Zachodniorzymskiego czy Cesarstwa Bizantyńskiego.
Po najazdach perskich życie kulturalne upadło i tylko nieliczne górskie przeważnie klasztory podtrzymywały poziom. W tym czasie powstały dzieła wielkiej rangi, takie jak: Księga śpiewów żałobliwych Grzegorza z Nareku (XI w.), czy anonimowego autorstwa epos Dawid z Sasunu (spisany i wydany jednak dopiero w XIX w.).
Jednocześnie, w istniejącym w latach 1080–1375 ormiańskim Królestwie Cylicji nastąpiło ożywienie kulturalne. Zaczęły powstawać świeckie szkoły przyklasztorne, tzw. warżarany. Tworzyli wtedy wybitni poeci ormiańscy, tacy jak: Jan Sarkawag, Nerses Sznorhali, zw. Wdzięcznym (1102–1173), Mychitar Gosz, czy Wardan Ajhekci. Warto zanotować tutaj, że autorem pierwszego ormiańskiego świeckiego poematu był Jan Sarkawag. Statut Ormiański (Datastanagirk) napisany przez Gosza stał się podstawą prawa w Armenii, opozycyjnego względem prawa szariatu obowiązującego w ówczesnej Persji.