Niemiecki pastor Jan Bogumił Fabricius, po objęciu parafii we wsi Korenj/Kahren, nauczył się języka dolnołużyckiego i zaczął aktywnie przeciwstawiać się germanizacji: mimo zakazu władz pruskich stworzył sieć szkół wiejskich, w których uczono dzieci po dolnołużycku, i na własny koszt drukował literaturę religijną w tym języku: Katechizm Lutra i Nowy Testament 1709 (w dialekcie chociebuskim, który od tej pory stał się podstawą języka literackiego). Poświęcenie Fabriciusa dla sprawy Dolnołużyczan było tak wielkie, że wydał na nią cały majątek i umarł w biedzie. 67 lat później pastor Jan Fryco przetłumaczył Stary Testament.
Od 1728 pastorom zakazano dopuszczać do komunii dzieci łużyckich niewładających językiem niemieckim.
Niemcy Johann Hauptmann i Georg Körner wydali na początku XVIII wieku pierwsze opracowania gramatyczne i słownikowe języka dolnołużyckiego. W dialekcie mużakowskim tworzył rolnik Hanzo Njepila (1766–1856) ze wsi Rowne/Rohne; jego książki pozostały w rękopisach.