Święta Helena, (ur. ok. 248–250 w Trapani lub Niszu, zm. ok. 328Odahl Charles M., Konstantyn i chrześcijańskie cesarstwo, przeł. K. Bies, Oświęcim 2015, s. 294. według części żywotów w Nikomedii, ale bardziej prawdopodobne, że w TrewirzeKann Hans-Jochim. Auf den Spuren von Konstantin und Helena. Trier, 2007. s. 21. Niektóre żywoty św. Heleny podają Nikomedię jako miejsce jej śmierci, ale jest to sprzeczne z informacją, że zmarła na rękach swojego syna. Wiemy, że w tym czasie Konstantyn Wielki przebywał w Trewirze. Tak uważa większość historyków niemieckich. w roku 330) – cesarzowa rzymska, święta Kościołów katolickiego i prawosławnego.
Biografia Helena była córką właściciela oberży i żoną lub konkubiną cesarza Constantiusa Chlorusa, który porzucił ją (ok. 292), zmuszony względami politycznymi do poślubienia córki Maximiana – Teodory. Konstantyn – syn Heleny, został później cesarzem rzymskim i wprowadził matkę na dwór, nadając jej tytuł Augusty (ok. 325 roku).