Stowarzyszenie – Towarzystwo Naukowe Płockie (łac. Societas Scientiarum Plocensis) – jedno z najstarszych towarzystw naukowych w Polsce działające do dziś. Powstało w 1820 z inicjatywy Kajetana Morykoniego. Po klęsce powstania listopadowego represje zaborcy spowodowały przerwanie jego prac do 1907. Kolejna przerwa w funkcjonowaniu to lata II wojny światowejZbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – rys dziejów w 200-leciu, [w:] Z.P. Kruszewski, Towarzystwa naukowe – niedoceniane organizacje, WNN Novum, TNP, Płock 2020, s. 291–378.Zbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – rys dziejów w 200-leciu, [w:] Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Naukowego Płockiego za rok 2020, TNP, Płock 2021, s. 189–276.Zbigniew Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie w odrodzonej Polsce, TNP, Płock 2018.Zbigniew Paweł Kruszewski, Towarzystwo Naukowe Płockie – podmiot życia publicznego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011.Zbigniew Paweł Kruszewski, Jerzy Stefański, Mała Encyklopedia Towarzystwa Naukowego Płockiego, TNP, Płock 2011, s. 96–101.Anna Maria Stogowska, Rola intelektualna i kulturotwórcza Towarzystwa Naukowego Płockiego w latach 1820–1830, 1907-1939, TOnZ, Płock 1998..