Nowe stanowiska pojawiają się w północnej i północno-zachodniej Europie, na wschodzie kontynentu coraz szerzej występuje wokół Uralu i w zachodniej Syberii.
W Polsce liczny ptak lęgowy (lokalnie może być bardzo liczny) Według skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego liczny oznacza zagęszczenie 100–1000 par na 100 km², a bardzo liczny – 1000–10 000 par na 100 km².. Spotkać ją można w całym kraju, a w górach do wysokości 1200 m n.p.m. Nie jest tak pospolita jak piecuszek i pierwiosnek. W wielu leśnych biotopach należy do najliczniejszych gatunków ptaków. Maksymalne zagęszczenie sięgało 9 par lęgowych na 10 ha powierzchni. Przeważnie jednak w uboższych zagospodarowanych lasach zagęszczenie waha się od jednej do kilku par. Do Polski przylatuje od połowy kwietnia do połowy maja. Zaczyna odlatywać już pod koniec lipca, do pierwszych dni września. Nie zimuje w kraju.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy opisał w 1793 roku niemiecki przyrodnik Johann Matthäus Bechstein, nadając mu nazwę Motacilla Sibilatrix. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Bechstein wskazał góry Turyngii w Niemczech.
Jest to gatunek monotypowy.
Część systematyków zalicza świstunkę leśną do rodzaju Phylloscopus.