260..
Spośród wielu pism Orygenesa, które odnoszą się do Ducha, najwięcej dotyczy jego dynamicznego działania w środowisku chrześcijańskim, objawiającego się natchnieniem Pisma, jego zrozumienia, darów nadprzyrodzonych oraz uświęcenia. Według Orygenesa, Duch Święty – wraz z Synem – nie stoi na równym poziomie z Ojcem. Według niego, Duch nie ma formy, postaci i kształtuOrygenes, Komentarz do Listu świętego Pawła do Rzymian, ATK t. LVII Warszawa 1994, s. 24.Początki Teologii Kościoła, Henryk Pietras SJ, WAM 2000, s. 259.Orygenes, Komentarz do Ewangelii Jana, fragment 20..
Zdaniem niektórych w tekstach Ireneusza trudno znaleźć znamion osoby Ducha. Jest tam według nich raczej Bożą substancją i mocą działającą ku porządkowaniu. Na Jezusa ma np. zstępować jako moc, nie jako osoba. Nie wydaje się im więc, aby wg Ireneusza tworzył Trójcę osóbPoczątki Teologii Kościoła, Henryk Pietras SJ, WAM 2000, s. 245, 250-252.Ireneusz z Lyonu, Wykład nauki apostolskiej 26.. Odmienny pogląd wskazuje natomiast na to, że nauka Ireneusza mówi o Bogu, który stworzył świat z samego siebie, za pomocą „swoich rąk” – Syna i Ducha Świętego, bez pomocy innej potęgi. Również na to, że zdaniem starożytnego biskupa Duch Św. istnieje wraz z Chrystusem przed stworzeniem świata, co miałoby oznaczać, że Duch nie jest częścią stworzenia, a stworzycielem, tj.