Kalendarz – podział czasu na doby i dłuższe przedziały, zwłaszcza miesiące i lata, czasem też tygodnie.
Dzieli on czas na podstawie dwóch okresowych zjawisk atmosferycznych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca. Z tego względu obowiązuje podział kalendarzy na słoneczne (solarne), księżycowe (lunarne) i księżycowo-słoneczne (lunisolarne). Słowo kalendarz pochodzi od łac. calendae, tj. pierwszy dzień miesiąca.
Obecnie najbardziej rozpowszechnionym kalendarzem na świecie jest kalendarz gregoriański z XVI wieku, choć w niektórych państwach Afryki i Azji używa się też innych kalendarzy, podanych w dalszej sekcji.
Historia thumb|Nagłówek kalendarza ściennego wydanego w Krakowie w r. 1525 (z Encyklopedii staropolskiej).
Pierwsze kalendarze opierały się na zmianach pór roku i zachodzących w ich ramach zjawiska w naturze. Później powstały kalendarze oparte na obserwacjach astronomicznych, formułujące abstrakcyjne pojęcie podziału czasu. Kalendarze były tworzone przez osoby wykształcone, najczęściej kapłanów lub uczonych. Pożytek z kalendarza był użyteczny dla społeczeństwa, stąd poszukiwano sposób na jego upowszechnienie. Przy tworzeniu kalendarzy korzystano również z prostych obserwacji, o charakterze ludowym.1