II Rzeczpospolita W latach 1937–1939 środowisko skupiało się wokół warszawskiej redakcji pisma „Zadruga”. Istniały też grupy zwolenników w kilku miastach Polski, w tym w Łodzi, zorganizowana przez Bogusława Stępińskiego. Pozostała środowiskiem marginalnym, oceniana na paręset osób w całym kraju. Nawiązana wówczas współpraca ze środowiskiem artysty Stanisława Szukalskiego („Szczep Rogate Serce” i pismo „Krak”) dość szybko ustała, jednak trwałą jej pozostałością jest symbol Toporła, używany przez Zadrugę i środowiska do niej się odwołujące. Członkowie Zadrugi przyjmowali też imiona słowiańskie, niekiedy podczas okupacji pełniły one rolę ich konspiracyjnych pseudonimów.
II wojna światowa W kraju Zadrużanie, którzy po wrześniu 1939 znaleźli się w Warszawie skupieni wokół Stachniuka, rozpoczęli akcję odbudowy środowiska pomyślanego początkowo głównie jako ruch intelektualny. Kolportowano „Dzieje bez dziejów” i organizowano nieformalne kluby dyskusyjne. Napływ młodych ludzi, dążących do szybkiego przejścia od szkolenia i pracy programowej do czynnej walki („kosynierzy”) powodował konieczność ujęcia środowiska w ramy organizacyjne. Grupa młodszych zadrużan utworzyła Pokoleniowy Ruch Młodych, który niebawem połączył się z Ruchem Miecza i Pługa.