thumb|160px|Zawór regulacyjny na instalacji przemysłowej Zawór regulacyjny – urządzenie wykonawcze stosowane w automatyzacji procesów technologicznych służące do regulacji ilości przepływającego czynnika za pomocą zmiany przekroju otworu. Zawory te służą do dławienia, jako zawory przelewowe odprowadzające nadmiar cieczy. Zawór regulacyjny jest zamknięciem pętli regulacyjnej np. regulatora PID.
Charakterystyki zaworów regulacyjnych Ze względu na zastosowanie zaworów regulacyjnych stosuje się kilka charakterystyk: charakterystyka szybkootwierająca, charakterystyka liniowa, charakterystyka stałoprocentowa (logarytmiczna).
Najczęściej stosowaną charakterystyką zaworu regulacyjnego jest charakterystyka stałoprocentowa, ponieważ (paradoksalnie) pozwala na liniową regulację przepływu. Rzadziej stosowana jest charakterystyka liniowa lub szybokootwierająca. Stosowanie charakterystyki stałoprocentowej ma swoje ograniczenia, można ją stosować w zakresie od 10% do 90% otwarcia, natomiast charakterystykę liniową można stosować 0–100%, jednak w zakresach 30–70% zawory z taką charakterystyką regulują bardzo niedokładnie.