thumb|200px|Zawór motylkowy (o połączeniu kołnierzowym) z siłownikiem thumb|200px|Zawór motylkowy (o połączeniu kołnierzowym) z mechanizmem ręcznym thumb|200px|Zawór motylkowy (o budowie międzykołnierzowej z uszami) z siłownikiem thumb|200px|Zawór motylkowy (o budowie międzykołnierzowej pierścieniowej) z mechanizmem ręcznym Zawór motylkowy – zawór, którego elementem regulującym przepływ jest dysk obracający się wokół osi będącej średnicą dysku. Dysk jest połączony z wałem, który wychodzi na zewnątrz rury. Do wału przyłączony jest siłownik sterujący zaworem. W zaworach małej średnicy obrót dysku może być realizowany poprzez mechanizm ręczny. Nazwa zaworu nawiązuje do charakterystycznej budowy zaworu przypominającej motyla.
Konstrukcja sprawia, że zawór dobrze nadaje się do całkowitego odcinania przepływu płynów. Dysk ustawiony jest wtedy w pozycji prostopadłej do przepływu płynów, całkowicie blokując prześwit rury.