Cenzus (: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – zapisanie obywateli do pewnej kategorii majątkowej, do listy opodatkowanych lub uprawnionychJoachim Bartoszewicz: Podręczny słownik polityczny. Do użytku posłów, urzędników państwowych, członków ciał samorządowych i wyborców, s. 95..
Stanowi ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.
Historyczne rodzaje cenzusów domicylu (konieczność stałego miejsca zamieszkania w danym kraju przez określony czas, obecnie występuje w Stanach Zjednoczonych: osoba ubiegająca się o urząd prezydenta musi się na ich terytorium urodzić i zamieszkiwać USA od co najmniej 14 lat przed wyborami) majątkowy (posiadanie własności ziemskiej, wysokość osiąganego dochodu bądź płaconych podatków) językowy (np. kandydat na baszkana Gagauzji musi znać język gagauski) klasowy (polityczny) płci pochodzenia (odbierający prawa wyborcze np. Żydom) rasy (np. w III Rzeszy) służby w wojsku wykształcenia (wykluczanie analfabetów, np. tzw. mała maturaW dwudziestoleciu międzywojennym używane było w Wojsku Polskim II RP określenie „z cenzusem” dodawane do stopnia wojskowego, np. „kapral z cenzusem”, „plutonowy z cenzusem”.