Mechanik wachtowy (oficer mechanik wachtowy) – stanowisko oficerskie w dziale maszynowym na statku handlowym. Funkcję II mechanika zalicza się do stanowisk na poziomie zarządzania, natomiast funkcję mechanika wachtowego zalicza się do stanowisk na poziomie operacyjnym, niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi.
Ze względu na moc silników głównych stopień kwalifikacji mechanika wachtowego określają odpowiednie dyplomy morskie: dyplom oficera mechanika wachtowego na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 750 kW, dyplom oficera mechanika wachtowego na statkach o mocy maszyn głównych 750 kW i powyżej. Dyplomy te odpowiadają dawnym w kolejności jak wyżej: dyplom oficera mechanika V klasy, dyplom oficera mechanika III i IV klasy. Kwalifikacje oficera mechanika wachtowego Do uzyskania dyplomu oficera mechanika wachtowego na statkach o mocy maszyn głównych poniżej 750 kW wymagane jest posiadanie świadectwa motorzysty wachtowego, świadectwa ochrony przeciwpożarowej stopnia wyższego oraz dodatkowej praktyki pływania na stanowisku motorzysty wachtowego na statkach morskich w wymiarze (opcjonalnie): 4 miesięcy - przy spełnieniu wymagań określonych jak poniżej: zaliczenie pierwszego roku studiów na kierunku mechanika i budowa maszyn albo drugiego roku studiów na kierunku elektrotechnika w uczelni morskiej oraz posiadanie