Historia thumb|Okupacja niemiecka, egzekucja 11 zakładników w dniu 19 listopada 1943 Pierwsze wiadomości o wsi pochodzą z XIV wieku, kiedy była ona własnością biskupów krakowskich. Według Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza (1470-1480) Strzemieszyce Małe miały 18 łanów, karczmę i łany sołtysie dające dziesięcinę w wysokości 20 grzywienJ. Długosz, Liber Beneficiorum..., II, 187.. Inwentarz dóbr kapituły krakowskiej z 1645 wymienia 28 gospodarzy oraz określa ich powinności pańszczyźniane. Pierwsze wiadomości na temat górnictwa kruszcowego pochodzą z XVI w., kiedy wieś była terenem eksploatacji rud galeny i galmanu, wchodzącym w skład klucza sławkowskiego. W 1550 działała kopalnia na Kawiej Górze (między Kawą i Zakawiem), własność byłego żupnika sławkowskiego Jana Porębskiego. Równocześnie prowadzono eksploatację „na Strzemeskim” (dzisiejsze Zakawie) oraz w okolicach dzisiejszej Lipówki, gdzie działały dwie kopalnie. Jedną z nich była kopalnia „Lipie”, będąca w 1567 w posiadaniu Wacława Waczka. Druga usytuowana była na wschód od kopalni „Lipie” i była pierwotnie własnością Grzegorza PabiankaJ. Przemsza-Zieliński: Srebrne Strzemieszyce . Od 1790 były własnością rządową, później w gminie olkusko-siewierskiej.