17 lipca 1990 roku odbyło się kolejne spotkanie z udziałem prezesów banków państwowych oraz działających w formie spółek akcyjnych, a także przedstawicieli bankowości spółdzielczej pod przewodnictwem prezesa NBP Władysława Baki. W następstwie poczynionych uzgodnień wyłoniono Grupę Inicjatywną, której powierzono prowadzenie prac organizacyjnych nad powstaniem związku. W skład grupy weszli prezesi 9 banków: Marian Krzak (PKO BP) jako przewodniczący, a także Marian Kanton (Pekao S.A.), Antoni Maciejewski (Bank Ziemski), Romuald Meyer (Bydgoski Bank Komunalny), Aleksy Misiejuk (Agrobank), Zygmunt Niewiarowski (Banku Amerykański w Polsce), Marian Rajczyk (Bank Śląski), Andrzej Szukalski (Powszechny Bank Gospodarczy w Łodzi) i Ryszard Ślązak (Warszawski Bank Zachodni). W wyniku jej pracy sporządzono koncepcję funkcjonowania związku, podstawę prawną działania i treść aktu założycielskiego.
Związek został założony na mocy aktu założycielskiego sygnowanego przez przedstawicieli 102 banków (banku państwowego, banków w formie spółki akcyjnej i banków spółdzielczych) 24 stycznia 1991. Przedstawiciele 5 banków wymienionych w akcie nie złożyli na nim swoich podpisów.
Uchwalono także statut i wybrano pierwsze władze ZBP.