mały|240px|prawo|Pas kontuszowy czterostronny. Lipków Pas kontuszowy – pas o długości od 3 do 4,5 m i szerokości 40 cm noszony głównie przez szlachtę w Koronie i na Litwie do kontusza. Element polskiego stroju narodowego.
Jego typowa forma ustaliła się późno, bo dopiero w XVIII wieku. W tym właśnie czasie pas kontuszowy osiągnął apogeum popularności, choć już w XVII w. był ważnym składnikiem ubioru szlachty na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W XVII wieku wiązany jeszcze na żupaniered.Kubalska-Sulkiewicz Krystyna, Bielska-Łach Monika, Manteuffel-Szarota Anna, Słownik Terminologiczny Sztuk Pięknych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. Jak znaczna część ówczesnego ubioru został zgodnie z ideą sarmatyzmu uznającego dorobek starożytnych ludów irańskich za dalekie dziedzictwo Rzeczypospolitej zapożyczony dzięki polskim Ormianom z kultury Wschodu (Turcja, Persja). Szlachcic owijał się pasem kilka razy, przy czym końce zakładano misternie, by pas nie został pognieciony lub zawiązywano w węzeł z boku, rzadziej pośrodku brzucha.
Opis pasa